Bijgewerkt en nagekeken op , elke bewering gecontroleerd tegen de bronnen11 bronnen
Off piste skiën is skiën of snowboarden buiten de geprepareerde piste. In Oostenrijk is dat niet algemeen verboden, maar je doet het op eigen risico. Je neemt dan minimaal een lawinepieper, schep en sonde mee, leest elke dag het lawinebulletin en gaat niet alleen. Of je verzekerd bent, hangt van je polis af: de ANWB dekt off piste alleen met een gecertificeerde gids of leraar, Univé ook zonder begeleiding.
Wat is off piste skiën?
Off piste is alles buiten de geprepareerde piste. De NKBV, de Nederlandse klim- en bergsportvereniging, rekent daar de hellingen direct naast de piste toe, de deels gecontroleerde sidecountry binnen een skigebied en de backcountry in open natuur. Off piste wordt ook backcountry skiën of freeriden genoemd.
Voor een verzekeraar ben je al off piste zodra je buiten de geprepareerde piste gaat. Skiën vlak naast de piste of een gemarkeerde skiroute nemen telt volgens Keuze daarom ook mee.
Eenvoudig, uitdagend of complex terrein
De NKBV deelt off-pistegebied in drie niveaus in, en het niveau bepaalt of je zelf mag gaan of een gids nodig hebt.
| Terrein | Hoe het eruitziet | Wie kan er zelf heen |
|---|---|---|
| Eenvoudig | Vrij vlakke alpenweiden, bos en struiken, zonder rotsen of abrupte steile overgangen | Je blijft dicht bij de pistes en uit gevaarlijk alpien terrein |
| Uitdagend | Steilere hellingen met abrupte overgangen, rotsen en steile wanden | Je moet het lawinebulletin begrijpen en je route erop aanpassen |
| Complex | Alpien terrein met gletsjers, steile wanden en steile hellingen | Alleen zelfstandige alpinisten, anders met een ski- of berggids |
Mag je off piste skiën?
In Oostenrijk is off piste niet algemeen verboden, behalve waar een bord het duidelijk verbiedt. Het consumentenmagazine Konsument noemt de rechtspositie een grijs gebied, maar schrijft dat geen van de besproken wetten een algemeen verbod op skiën buiten de pistes kent. Een lokale politieverordening of een rampenwet kan wel een gebied afsluiten bij lawinegevaar.
In Oostenrijk draag je het risico buiten de piste zelf. Een Oostenrijkse advocatenpraktijk schrijft dat de pistebeheerder alleen het georganiseerde skigebied hoeft te beveiligen en niet het vrije skiterrein ernaast. Gevaren uit het vrije terrein komen in de regel voor rekening van de skiër, schrijft het kantoor. Is de grens van de piste slecht gemarkeerd, dan kan de beheerder wel aansprakelijk zijn.
Let ook op natuurregels. Veel gebieden hebben rustzones voor wild, en de NKBV adviseert de kaart van het gebied te bekijken. In Oostenrijk is het meestal verboden jonge boomaanplant tot 3 meter hoog te betreden. Regels verschillen per land en gebied en kunnen veranderen, dus vraag bij het bergbedrijf wat er bij jou geldt.
Hoe gevaarlijk is off piste skiën?
Off piste skiën is vooral gevaarlijk door lawines, en die zet je meestal zelf in gang. De NKBV schrijft dat ongeveer 90 procent van de lawines wordt veroorzaakt door de wintersporters zelf. Een plaatlawine ontstaat meestal op hellingen steiler dan 30 graden, waar een samenhangende laag sneeuw op een zwakke laag ligt.
In de Alpen komen gemiddeld ongeveer 100 mensen per jaar om in lawines, volgens de NKBV. Sinds de jaren zestig zijn de slachtoffers vooral freeriders, toerskiërs en sneeuwschoenwandelaars. Vrijwel alle ongelukken zijn veroorzaakt door het slachtoffer of zijn groep.
De overlevingskans daalt snel: na 18 minuten onder de sneeuw leeft 91 procent van de slachtoffers nog, na 35 minuten 34 procent (NKBV). Daarom moet je metgezellen direct kunnen zoeken en graven.
Wat betekent de lawineschaal?
De Europese lawinegevaarschaal heeft vijf niveaus, en bij niveau 3 valt ongeveer de helft van de dodelijke slachtoffers. De betekenis komt van de Europese lawinediensten (EAWS). Het SLF, het Zwitserse instituut voor sneeuw- en lawineonderzoek, geeft het aandeel doden en het advies.
| Niveau | Naam | Wat het betekent | Aandeel doden | Advies buiten de pistes (SLF) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Gering (low) | Alleen bij hoge extra belasting op geïsoleerde, extreem steile plekken | circa 5% | Extreem steile hellingen één voor één afdalen |
| 2 | Matig (moderate) | Loskomen vooral bij hoge extra belasting, op de aangegeven steile hellingen | circa 30% | Route zorgvuldig kiezen, zeer steile hellingen één voor één |
| 3 | Aanzienlijk (considerable) | Loskomen is mogelijk, ook bij lage extra belasting, vooral op de aangegeven steile hellingen | circa 50% | Zeer steile hellingen vermijden, onervaren skiërs op open pistes houden |
| 4 | Groot (high) | Loskomen is waarschijnlijk, ook bij lage extra belasting, op veel steile hellingen | circa 10% | Op matig steil terrein blijven |
| 5 | Zeer groot (very high) | Veel zeer grote en vaak extreem grote spontane lawines | circa 1% | Niet buiten open pistes en routes skiën |
Niveau 3 geldt volgens het SLF in ongeveer 30 procent van het winterseizoen, niveau 2 in ongeveer 50 procent. Een niveau geldt altijd voor een regio, niet voor één helling. Het bulletin is ook een voorspelling: lees het elke dag en kijk onderweg of de situatie klopt.
Waar lees je het lawinebulletin?
Het officiële bulletin staat op avalanches.org, waar de nationale lawinediensten het elke dag in de winter publiceren. De NKBV noemt de apps White Risk van het SLF, Lawine Tirol en Snow Safe.
Welke uitrusting heb je nodig?
Voor off piste neem je per persoon een lawinepieper, een sonde en een schep mee. De NKBV noemt dat de drie-eenheid en het minimum voor off-pisteterrein. Iedereen in de groep draagt dezelfde set en weet hoe die werkt.
| Onderdeel | Wat het doet |
|---|---|
| Lawinepieper | Zender op je lichaam. Raakt iemand bedolven, dan zetten de anderen hun pieper op zoeken |
| Sonde | Bepaalt de plek en diepte van de bedolven persoon, na het zoeken met de pieper |
| Schep | Graven met handen of ski's werkt nauwelijks in aangedrukte sneeuw |
| Lawinerugzak met airbag | Vergroot de kans dat je bovenop blijft, maar vervangt de drie-eenheid niet |
Eén pieper voor de hele groep is zinloos, schrijft Sportzone24. Controleer voor vertrek of je pieper zendt en ontvangt. De sondes die Sportzone24 beschrijft zijn 240 tot 320 centimeter lang. Een airbag helpt minder bij valkuilen in het terrein, zoals bomen en rotsen.
Ga nooit alleen. Is de hele groep niet getraind in het gebruik van de uitrusting, blijf dan op de piste of huur een gids, adviseert de NKBV.
Ben je verzekerd bij off piste skiën?
Dat verschilt per verzekeraar en per polis. Keuze zet de voorwaarden naast elkaar (bijgewerkt 11 december 2025).
- ANWB en Interpolis: alleen met een gecertificeerde leraar of gids.
- FBTO: alleen met een gecertificeerde gids of leraar, en bij lawinecode 3 of lager.
- Centraal Beheer: alleen met een gecertificeerde gids of leraar, en bij lawinegevaar niveau 4 of lager.
- Univé en NKBV: ook zonder gids. De NKBV dekt alleen leden.
- Nationale Nederlanden en De Internationale: geen off-pistedekking.
Een helikopterredding kan volgens Keuze ongeveer 4.000 euro kosten. De volledige tabel en wat een gewone reisverzekering dekt, staan bij wintersportverzekering. Voorwaarden veranderen per jaar, dus lees je eigen polis.
Cursus en gids: hoe leer je het?
Een cursus off-pistetechniek is volgens de NKBV een goede eerste stap als je al goed op de piste skiet. Bergsportreizen biedt die aan, naast een cursus lawinekunde en een pieperstraining. Voor de basiscursus off-pistetechniek moet je vlot parallel kunnen skiën op rode pistes en je comfortabel voelen op zwarte.
Ben je daar nog niet, lees dan eerst je eerste keer wintersport en blijf op de piste. De NKBV geeft verder een gratis folder over lawinegevaar uit, net als wePowder en UIAGM-berggidsen.
Voor wie past off piste wel en niet?
| Past bij je | Past minder bij je |
|---|---|
| Je skiet vlot parallel op rode pistes en voelt je thuis op zwarte | Je skiet nog niet vlot parallel op rode pistes |
| Je hebt pieper, sonde en schep en oefent ermee | Je hebt geen lawine-uitrusting en geen cursus gevolgd |
| Je gaat met een gids of een geoefende groep | Je gaat alleen of met een groep zonder uitrusting |
| Je leest het bulletin en kiest je route erop | Je beslist pas op de berg of het veilig is |
Zoek je een gebied met veel diepsneeuwterrein, kijk dan bij het gebied zelf, bijvoorbeeld St. Anton am Arlberg.
Veelgestelde vragen
Wat is off piste skiën?
Skiën of snowboarden buiten de geprepareerde piste: naast de piste, in sidecountry binnen een skigebied of in de backcountry. Het wordt ook freeriden genoemd.
Mag je off piste skiën?
In Oostenrijk is er volgens Konsument geen algemeen verbod, tenzij een bord het duidelijk verbiedt. Bij lawinegevaar kunnen gemeenten of de overheid gebieden afsluiten. Het risico draag je zelf.
Is off piste skiën verboden?
Niet algemeen, maar een bord of een afsluiting bij lawinegevaar kan het wel verbieden. Houd ook rekening met rustzones voor wild. Vraag bij het bergbedrijf wat er in jouw gebied geldt.
Is off piste skiën gevaarlijk?
Ja, door lawines. Ongeveer 90 procent van de lawines wordt door wintersporters zelf veroorzaakt, volgens de NKBV, en gemiddeld sterven ongeveer 100 mensen per jaar in de Alpen. Met uitrusting, training, het bulletin en een gids neem je het risico terug.
Ben ik verzekerd als ik off piste ga?
Dat hangt van je polis af. De ANWB dekt alleen met een gecertificeerde gids of leraar, Univé ook zonder begeleiding.
Hoe werkt een lawinepieper?
Je draagt hem op je lichaam in zendstand. Bij een lawine zetten de anderen hun pieper op zoeken, vinden de plek en gebruiken daarna de sonde en de schep.
Helpt een lawinerugzak met airbag?
Hij vergroot in veel situaties de kans dat je bovenop de sneeuw blijft. Hij vervangt pieper, sonde en schep niet en helpt minder bij bomen of rotsen.
Welk lawinegevaar is er in Oostenrijk en de Alpen?
Dat zie je in het dagelijkse lawinebulletin op avalanches.org. De schaal loopt van 1 tot 5 en geldt voor een regio.
Volgende stap
Ga pas off piste met uitrusting, training, het lawinebulletin en een polis die het dekt. Weet je nog niet welk gebied bij je past? Vraag dan het gratis reisadvies aan.
